GLP-1-medicatie en afvallen: wat doet het met je lichaam en wat kun je het beste eten?

Wat is GLP-1-medicatie en hoe werkt het?

GLP-1 is een hormoon dat je darmen aanmaken wanneer je eet. Het helpt je lichaam om de bloedsuikerspiegel te regelen en speelt een rol bij je hongergevoel en verzadiging. GLP-1-medicijnen bootsen de werking van dit hormoon na. Hierdoor:

• Heb je vaak minder honger en trek.
• Voel je je sneller en langer verzadigd.
• Wordt je maag langzamer geleegd.
• Kan je bloedsuikerspiegel dalen.

Doordat je minder honger hebt, eet je vaak kleinere porties. Dit kan helpen bij gewichtsverlies. Bekende GLP-1-medicijnen zijn Wegovy en Ozempic (semaglutide) en Saxenda (liraglutide). Mounjaro (tirzepatide) werkt op twee hormoonsystemen: GLP-1 en GIP. Niet al deze medicijnen zijn voor dezelfde aandoeningen bedoeld. Sommige worden voorgeschreven bij diabetes type 2, andere bij obesitas of overgewicht met bepaalde gezondheidsproblemen. Een arts beoordeelt of en welke medicatie (het meest) geschikt voor jou is.

GLP-1-medicatie in het dagelijks leven: vijf veelgestelde vragen

1. Waarom heb ik ineens zo weinig trek?

GLP-1-medicatie beïnvloedt de signalen in je lichaam die honger en verzadiging regelen. Je voelt je daardoor vaak sneller vol en hebt minder behoefte om te eten. Ook wordt je maag langzamer geleegd, waardoor het verzadigde gevoel langer kan aanhouden.
Dat kan prettig zijn wanneer je wilt afvallen. Tegelijkertijd is het belangrijk om voldoende te blijven eten. Je lichaam heeft namelijk nog steeds energie en voedingsstoffen nodig, ook als je nauwelijks honger voelt.

2. Is het erg als ik een maaltijd oversla?

Een keer een maaltijd overslaan hoeft geen probleem te zijn. Maar wanneer je regelmatig maaltijden overslaat doordat je weinig trek hebt, kun je te weinig energie, eiwitten, vitamines en mineralen binnenkrijgen. Probeer daarom een regelmatig eetpatroon aan te houden. Lukt het niet om grote maaltijden te eten? Kies dan voor kleinere, voedzame porties verspreid over de dag.

3. Hoe voorkom ik dat ik spiermassa verlies?
Bij gewichtsverlies verlies je meestal niet alleen vetmassa, maar ook een deel van je vetvrije massa, waaronder spieren.
Dat is een belangrijk aandachtspunt bij het gebruik van GLP-1-medicatie, vooral wanneer je snel afvalt of weinig eet. Je kunt het verlies van spiermassa helpen beperken door:

• Voldoende eiwitten te eten. Kies bijvoorbeeld voor kwark, eieren, vis, kip, tofu, tempeh of peulvruchten.
• Eiwitten over de dag te verdelen. Zo krijgen je spieren regelmatig bouwstoffen.
• Spierversterkende oefeningen te doen. Denk aan krachttraining, oefeningen met weerstandsbanden of oefeningen met je eigen lichaamsgewicht.
• Niet structureel te weinig te eten. Je lichaam heeft voldoende energie nodig om goed te blijven functioneren.

Probeer, als je gezondheid het toelaat, minimaal twee keer per week spierversterkende oefeningen te doen. Hoeveel eiwit je nodig hebt, verschilt per persoon. Een diëtist kan je helpen om dit af te stemmen op je gewicht, leeftijd, gezondheid en lichaamsbewging.

4. Wat kan ik eten als ik misselijk ben?

Misselijkheid is een bekende bijwerking van GLP-1-medicatie. Vooral wanneer je begint met de medicatie of wanneer de dosering wordt verhoogd, kun je hier last van hebben. De volgende tips kunnen helpen:

• Eet kleinere porties, verspreid over de dag.
• Eet rustig en kauw goed.
• Stop met eten wanneer je prettig verzadigd bent.
• Vermijd grote, erg vette of zware maaltijden als je merkt dat je die minder goed verdraagt.
• Drink regelmatig kleine hoeveelheden water of thee.
• Kies voedingsmiddelen die je op dat moment goed verdraagt.

Ook obstipatie, diarree, buikpijn en een opgeblazen gevoel kunnen voorkomen. Bij veel mensen verminderen maag-darmklachten na verloop van tijd. Blijf je klachten houden, moet je herhaaldelijk braken of lukt het nauwelijks om te eten of drinken? Neem dan contact op met je behandelend arts. Bij hevige, aanhoudende buikpijn is snelle medische beoordeling belangrijk.

5. Hoe weet ik of ik voldoende voedingsstoffen binnenkrijg?

Wanneer je minder eet, is het extra belangrijk om te letten op de kwaliteit van je voeding. Probeer dagelijks verschillende voedingsmiddelen te gebruiken, zoals:

• Groenten en fruit voor vitamines, mineralen en vezels.
• Volkorenproducten voor vezels en energie.
• Zuivel of verrijkte plantaardige alternatieven voor onder andere eiwitten en calcium.
• Eieren, vis, vlees, tofu of peulvruchten voor eiwitten.
• Noten, zaden en plantaardige oliën voor gezonde vetten.

Let ook op voldoende vochtinname.

Ben je vaak moe, merk je dat je spierkracht afneemt of lukt het niet om voldoende en gevarieerd te eten? Dan is het verstandig om je voedingspatroon te laten beoordelen. Deze klachten kunnen verschillende oorzaken hebben en betekenen niet automatisch dat je een voedingstekort hebt. Een diëtist kan berekenen hoeveel energie en voedingsstoffen je nodig hebt en samen met jou kijken of je voeding daarbij aansluit.

Wat gebeurt er als je stopt met GLP-1-medicatie?

Wanneer je stopt met GLP-1-medicatie, kan je hongergevoel weer toenemen. Daardoor kan het moeilijker worden om je gewicht stabiel te houden en kan een deel van het verloren gewicht terugkomen. Daarom is het belangrijk om tijdens het gebruik van de medicatie ook aandacht te besteden aan je leefstijl. Denk aan regelmatige en volwaardige maaltijden, voldoende beweging, een gezond slaapritme en het herkennen van gewoonten rondom eten. GLP-1-medicatie kan een waardevol hulpmiddel zijn, maar vervangt gezonde voedings- en leefstijlgewoonten niet. Overleg altijd met je voorschrijvend arts voordat je de medicatie verandert of stopt.

Waarom is begeleiding door een diëtist belangrijk bij GLP-1-medicatie?

Wanneer je minder honger hebt, lijkt gezond eten misschien vanzelf te gaan. Toch is minder eten niet automatisch hetzelfde als gezonder eten. Tijdens het gebruik van GLP-1-medicatie is het belangrijk om niet alleen naar de kilo's op de weegschaal te kijken, maar ook naar je voedingsinname, spierkracht en algehele gezondheid. Een diëtist kan je helpen met:

• Voldoende energie, eiwitten, vitamines en mineralen binnenkrijgen.
• Een volwaardig eetpatroon samenstellen bij een verminderde eetlust.
• Praktische voedingsadviezen bij maag-darmklachten.
• Het beperken van spierverlies tijdens het afvallen.
• Het ontwikkelen van gezonde voedingsgewoonten die je op lange termijn kunt volhouden.

Gezond afvallen gaat over meer dan alleen gewicht verliezen. Het gaat er ook om dat je goed gevoed blijft, je spierkracht zoveel mogelijk behoudt en je lichamelijk goed blijft functioneren.

Persoonlijk voedingsadvies bij DieetPlaneet

Gebruik je GLP-1-medicatie of ga je hiermee beginnen? De diëtisten van DieetPlaneet kunnen je begeleiden bij het aanpassen van je voeding aan je veranderde eetlust en persoonlijke behoeften. Zo werk je niet alleen aan gewichtsverlies, maar ook aan je gezondheid op de lange termijn. 

Wil je weten wat een diëtist voor jou kan betekenen? Neem contact op met DieetPlaneet voor persoonlijk voedingsadvies.